Η τελευταία υπόκλιση στην Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ – Επικήδειοι από Μητσοτάκη και Τασούλα στη Μητρόπολη

Εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ελληνική ιστορία απέκτησε επάξια η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ, την οποία αποχαιρέτησε σήμερα Παρασκευή (20/2) σύσσωμη η πολιτειακή και πολιτική ηγεσία της χώρας.

Λίγο μετά της 14:00 ολοκληρώθηκε σε κλίμα συγκίνησης η εξόδιος ακολουθία στη Μητρόπολη Αθηνών, χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου και παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα και του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε δημοσία δαπάνη, κατόπιν κοινής απόφασης των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού, ως ελάχιστη ένδειξη τιμής για την προσφορά και το έργο της εκλιπούσας.

Από νωρίς το πρωί της Παρασκευής, η σορός της είχε τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα, δίνοντας τη δυνατότητα σε πολίτες, εκπροσώπους της ακαδημαϊκής κοινότητας και της πολιτείας να την αποχαιρετήσουν.

Σημειώνεται ότι η ταφή θα πραγματοποιηθεί στο κοιμητήριο του Βύρωνα.

Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ: Ο επικήδειος του Κωνσταντίνου Τασούλα

Στον επικήδειο που εκφώνησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας ανέφερε για την Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ: «Πέρασε στην αιωνιότητα των οικουμενικών Ελληνίδων, ένα κορίτσι από τον Βύρωνα, που έθεσε τον εαυτό της υπεράνω μέτρων. Ήταν μια ιστορικός που ήθελε να αναμετρηθεί με την Ιστορία. Γιατί όπως έλεγε, είχε διαγράψει τον όρο “αδύνατον”. Έλεγε ότι ο εφησυχασμός είναι η μεγαλύτερη δειλία. Και μόνο δειλή δεν υπήρξε. Υπέβαλε όλες τις αλήθειες και τις αλήθειες των άλλων στη διαδικασία του ορθολογισμού. Όχι μόνον εφησύχασε σε στερεότυπα, αλλά προχώρησε και κατέκτησε νέα εδάφη. Ετσι αναμετρήθηκε με τα μεγάλα, έτσι έκανε τα αδύνατα δυνατά».

Όπως είπε ο ΠτΔ ανέσκαψε και «έφερε στο φως αλήθειες που η Ευρώπη και η Ελλάδα είχαν αγνοήσει και ξεχάσει. Ήταν μια από τις πλέον αναγνωρισμένες προσωπικότητες στις κλασικές σπουδές διεθνώς. Γιατί απέδειξε ότι το Βυζάντιο βρίσκεται στην καρδιά της Δύσης».

Η Αρβελέρ, είπε, απέδειξε την ενότητα Ευρώπης και Ελλάδος και μας έμαθε ότι το Βυζάντιο είναι η γέφυρα μεταξύ αρχαιότητας και ελληνικής ιστορίας. Και μας εξήγησε ότι η Ελλάδα και η ορθοδοξία αποτελούν τη βάση της νεοελληνικής ταυτότητας. «Ήταν ένα υπόδειγμα αυθεντικότητας, θάρρους και ελευθερίας της σκέψης. Νίκησε τον χρόνο με όλους τους τρόπους. Με το έργο της και τη μακρά ζωή της και με το νεανικό πείσμα της κατόρθωσε να επιβεβαιώσει ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία».

Αναλυτικά ο επικήδειος του Κωνσταντίνου Τασούλα:

«Όπως έλεγε, είχε διαγράψει από το λεξιλόγιό της τη λέξη “αδύνατον”. Δεν ήταν όμως αιθεροβάμων. Δεν εφησύχαζε μέσα σε “ζωτικά ψεύδη” και αυταπάτες, όπως έλεγε. Ο εφησυχασμός είναι η μεγαλύτερη δειλία. Και μόνο δειλή δεν υπήρξε· ήταν πάντοτε θαρραλέα.

Είχε ως οδηγό της το “γνώθι σ’ αυτόν”. Υπέβαλε όλες τις αλήθειες – τις δικές της, αλλά και τις αλήθειες των άλλων – στη δοκιμασία του ορθολογισμού. Τις έθετε μία προς μία κάτω από το σκληρό φως της έρευνας, της εργασίας και του λόγου. Και έτσι, όχι μόνο δεν εφησύχασε σε στερεότυπα, όχι μόνο δεν αναπαύθηκε περιστοιχισμένη από προκατασκευασμένα σχήματα, αλλά προχώρησε και κατέκτησε νέα εδάφη. Έτσι αναμετρήθηκε με τα μεγάλα και έτσι έκανε τα αδύνατα δυνατά: με σχέδιο, με σκληρή δουλειά, με λόγο υπερήφανο, κοφτερό και ζυγισμένο.

Έκανε τα αδύνατα δυνατά, πάνω απ’ όλα στο πεδίο της Ιστορίας. Η Αρβελέρ, που σπούδασε Αρχαιολογία στην Αθήνα προτού αφοσιωθεί στην Ιστορία στο Παρίσι, ανέσκαψε και έφερε στο φως αλήθειες και όψεις του Ελληνισμού και του ευρωπαϊκού πνεύματος. Αλήθειες που η Ευρώπη και η Ελλάδα είχαν επί αιώνες αγνοήσει και ξεχάσει.

Η Αρβελέρ κατέστη μία από τις πιο αναγνωρισμένες προσωπικότητες στις κλασικές σπουδές διεθνώς, γιατί απέδειξε ότι το Βυζάντιο βρίσκεται στην καρδιά της Δύσης. Με αδιάπτωτο πάθος έδειξε πώς και γιατί η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, έχοντας στο κέντρο της την ελληνική γλώσσα, συνδύασε το αρχαίο ελληνικό πνεύμα, τη ρωμαϊκή θεσμική συγκρότηση, το χριστιανικό ηθικό πρότυπο και την πίστη της Ανατολικής Εκκλησίας. Έδειξε στους Ευρωπαίους την ιστορική ενότητα της Ευρώπης, από την αρχαία Ελλάδα και την Κωνσταντινούπολη ως το σήμερα. Έδειξε στους Έλληνες την ενότητα και τη συνέχεια του Ελληνισμού. Απέδειξε έτσι, εξ επαγωγής, την ενότητα Ευρώπης και Ελλάδος.

Εμάς τους σύγχρονους Έλληνες μας κάλεσε να κατανοήσουμε ότι είμαστε η ζωντανή έκφραση αυτής της συνέχειας. Μας έμαθε ότι το Βυζάντιο είναι ελληνική αυτοκρατορία. Είναι η γέφυρα μεταξύ της αρχαιότητας και της νεοελληνικής ιστορίας. Μας έμαθε ότι το Βυζάντιο μας πρόσφερε δύο πράγματα: τη σύγχρονη μορφή της ελληνικής γλώσσας, καθώς και την Ορθοδοξία. Και μας εξήγησε η σπουδαία αυτή Ελληνίδα δασκάλα ότι αυτά τα δύο συναποτελούν τη βάση της νεοελληνικής ταυτότητας.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ ήταν ένα υπόδειγμα αυθεντικότητας, πνευματικού θάρρους και ελευθερίας της σκέψης. Νίκησε τον χρόνο με όλους τους τρόπους και σε όλα τα “αλώνια”. Με το έργο της, αλλά και με τη μακρά ζωή της και το νεανικό πείσμα της, κατόρθωσε να επιβεβαιώσει ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία. Το έργο της, αλλά και το υπόδειγμα σκέψης και ζωής που την αξίωσε να επιτύχει αυτό το έργο, μπορεί να είναι πρότυπο και οδηγός για κάθε νέα και για κάθε νέο που θέλει να σπάσει τα στεγανά και να κατακτήσει κορυφές.

Αυτοκράτορες και φιλόσοφοι, άγιοι και ποιητές υποδέχονται τώρα την Ελένη Αρβελέρ στην αιώνια ζωή. Όταν φεύγει ένας άνθρωπος που θαυμάσαμε ή που αγαπήσαμε, σκεφτόμαστε όλα αυτά που δεν πρόλαβαν να γίνουν, που δεν πρόλαβαν να λεχθούν. Τον πόνο μας σήμερα απαλύνει το γεγονός ότι είναι τελικά αμέτρητα όσα η Ελένη Αρβελέρ μας πρόσφερε και μας είπε, και ότι η αναγνώριση, η εκτίμηση και η αγάπη που της προσφέραμε δεν ήταν ποτέ λίγη.

Τώρα, ως ύστατη τιμή στη μνήμη της, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε αυτό που ήθελε να μας πει: να αναγνωρίσουμε το αγαθό της ενότητας και της συνεννόησης ως τον ιστορικά αποδεδειγμένο, μοναδικό δρόμο για την αποτροπή δεινών. Να κοιτάξουμε πιο μπροστά και πιο ψηλά. Με σεμνότητα και σοβαρότητα, με συλλογικό “γνώθι σαυτόν”, αλλά και με θάρρος και αυτοπεποίθηση. Και έτσι, με αυτόν τον τρόπο, να διαγράψουμε κι εμείς από το εθνικό μας λεξιλόγιο τη λέξη “αδύνατον”.

Αιωνία της η μνήμη».

Ο επικήδειος του Μητσοτάκη: Η Αρβελέρ έγινε γέφυρα ανάμεσα στα προσφυγικά της Αθήνας και τις πρωτεύουσες του κόσμου

Επικήδειο για την Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ εκφώνησε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος τόνισε ότι γεύτηκε μια διαδρομή από τις γειτονιές του Βύρωνα που την έφερε στο κέντρο του κόσμου.

«Σκέφτομαι ότι η γυναίκα που αποχαιρετούμε πέτυχε να γίνει αυτό που ήθελε. Μια γέφυρα ανάμεσα στα προσφυγικά της Αθήνας και τις πρωτεύουσες του κόσμου. Μια άλλη γέφυρα που ανέδειξε το Βυζάντιο ως αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής ταυτότητας. Κι αυτό μακριά από ιδεολογικές αγκυλώσεις και συμπλέγματα, ώστε με οδηγούς την εμπειρία και το αποτέλεσμα να βρει αναζήτηση στη φιλελεύθερη σκέψη», είπε.

«Η προσφορά της δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ούτε αποσπασματικά ούτε επιλεκτικά. Η παρουσία της ακολουθεί ένα σύνολο, που διατρέχει η αγάπη για την ιστορία και την πατρίδα, η έγνοια για τον συνάνθρωπο και τέλος η τολμηρή άποψη και η γενναιότητα να διατυπώνεται ανεξάρτητα από τις εφήμερες ενστάσεις που ίσως συναντήσει».

Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, οι γλαφυρές της διηγήσεις δίπλα στα λιτά της αποθέματα τραβούσαν τους ανθρώπους. Η αφήγησή της υπήρξε μοναδική. Γιατί ως ιστορικός έβλεπε την επιστήμη της, την Ιστορία ως κτήμα όλων, ενώ ως πολίτης επεδίωκε να μεταφέρει τη σκυτάλη εμπειριών.

«Με ένα μάθημα, θα ήθελα να πω το προσωπικό αντίο στην προσωπική Ελληνίδα. Ήταν σκέψεις γραμμένες στο χέρι στο πολυτονικό, το 2015, όταν με ενθάρρυνε να διεκδικήσω την ηγεσία της ΝΔ», είπε, παραθέτοντας ένα σημείωμά της. «Καλό σου ταξίδι, αγαπημένη μου Ελένη», είπε.

Συλλυπητήρια από τον Οικουμενικό Πατριάρχη

Στην εξόδιο ακολουθία αναγνώστηκε συλλυπητήριο μήνυμα από εκπρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, σημειώνοντας ότι έλεγε ότι «μεγάλωσε με την ιδέα της Κωνσταντινουπόλεως» και της αδιάσπαστης συνέχειας του Ελληνικού Έθνους.

Με το έργο της «Γιατί το Βυζάντιο» αποκατέστησε την αλήθεια αλλά και τη βυζαντινή κληρονομιά. Υπήρξε πνευματική πηγή. «Υπηρέτησε την επιστήμη, εργάστηκε ακατάπαυστα. Και δεν κράτησε τη γνώση ως κτήμα ολιγομελές, αλλά τη διέχυσε στην κοινωνία», είπε, σημειώνοντας ότι το έργο της είναι γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

 

Ακολουθήστε το newplanet09.gr στο Google News και στο instagram για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.