Δημοψήφισμα για το αν θα παραμείνει στη χώρα η επαρχία Αλπέρτα στον Καναδά

 

Η επαρχία Αλμπέρτα του Καναδά αποφάσισε να διεξάγει δημοψήφισμα τον ερχόμενο Οκτώβριο με θέμα το εάν θα παραμείνει στον Καναδά ή θα τραβήξει …ξεχωριστό δρόμο.

Η εξέλιξη ανακοινώθηκε την Πέμπτη, 21 Μαΐου, από την συντηρητική πρωθυπουργό της καναδικής επαρχίας, Ντανιέλ Σμιθ, μετά τη συγκέντρωση άνω των 300.000 έγκυρων υπογραφών από την αρχή του 2026 για τη διεξαγωγή του σχετικού δημοψηφίσματος.

Δεν είναι η πρώτη φορά που μία καναδική επαρχία ζητά σε δημοψήφισμα τη γνώμη των κατοίκων της για το εάν θα παραμείνει στον Καναδά ή όχι.

Η περίπτωση του Κεμπέκ

Η γαλλόφωνη επαρχία Κεμπέκ έχει παράδοση στο θέμα αυτό έχοντας πραγματοποιήσει ως τώρα δύο συμβουλευτικά δημοψηφίσματα το 1980 και το 1995 υπό την πίεση του εθνικιστικού κόμματος  Parti Québécois που έχει ξεκάθαρη εθνο-γλωσσική ταυτότητα με βαθιές ρίζες κοινωνικά και πολυετή καλλιέργεια μίας κουλτούρας περί «έθνους-κράτους του Κεμπέκ».

Γιατί στην Αλμπέρτα, είναι «αλλιώς»

Ωστόσο στην Αλμπέρτα, το δημοψήφισμα υποστηρίζεται κυρίως από αυτονομιστές που αντιδρούν σε συγκεκριμένες ενεργειακές και οικονομικές πολιτικές της κεντρικής καναδικής κυβέρνησης όπως αυτές που θίγουν θέματα που αφορούν τη φορολογία, την πετρελαϊκή βιομηχανία, την κλιματική πολιτική.

Το κίνημα των αυτονομιστών στην Αλμπέρτα δεν έχει ακόμη εντελώς ξεκάθαρες προθέσεις καθώς οι συζητήσεις εντείνονται για το αν θα είναι, για παράδειγμα,  «καθαρό» το ερώτημα περί ανεξαρτησίας ή αν θα συνδεθεί με άλλες συνταγματικές/θεσμικές διεκδικήσεις (π.χ. επαρχιακές εξουσίες). Οι ως τώρα δημοσκοπήσεις δίνουν πολύ χαμηλότερη πιθανότητα νίκης του «ναι» σε σχέση με το Κεμπέκ του 1995.

Ο καταλυτικός ρόλος του Ανώτατου Δικαστηρίου

Σε περίπτωση που διεξαχθεί το δημοψήφισμα και η πλειοψηφία των ψηφοφόρων επιλέξει ξεχωριστό δρόμο μέλλοντος από τον υπόλοιπο Καναδά αυτό δεν σημαίνει πως θα τα καταφέρει.

Κάθε σχετικό δημοψήφισμα θα πρέπει να συνοδεύεται από θετική γνωμοδότηση του Ανώτατου Δικαστηρίου στον Καναδά καθώς παλιότερη απόφασή του απαιτεί οποιοδήποτε δημοψήφισμα απόσχισης να έχει «σαφές ερώτημα», «σαφή πλειοψηφία» και πως η απόσχιση δεν θα είναι αυτόματη αλλά θα ξεκινά διαδικασία διαπραγμάτευσης της συνταγματικής αναθεώρησης.

Τι το ιδιαίτερο έχει η Αλμπέρτα

Η Αλμπέρτα  έχει έκταση περίπου 662.000 τ. χλμ. Με πληθυσμό άνω των 5.000.000 ανθρώπων και βρίσκεται στο δυτικό–κεντρικό τμήμα του Καναδά, ανάμεσα στη Βρετανική Κολομβία και το Σασκατσουάν, και συνορεύει νότια με τις ΗΠΑ (πολιτεία Μοντάνα) και βόρεια με τα Βορειοδυτικά Εδάφη.

Είναι ιδιαίτερη κυρίως για τρεις λόγους:

Είναι ένας από τους βασικούς «ενεργειακούς πυλώνες» του Καναδά καθώς είναι εξαιρετικά πλούσια σε κοιτάσματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και «oil sands», γεγονός που την έχει καταστήσει κινητήρα της καναδικής οικονομίας.

Έχει δύο από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα της χώρας (Κάλγκαρι και Έντμοντον).

Συνδυάζει ισχυρή πετρελαϊκή οικονομία με εμβληματικά φυσικά τοπία στις Βραχώδεις Οροσειρές.

Η ανακοίνωση της Πέμπτης από την πρωθυπουργό Ντανιέλ Σμιθ έρχεται μετά από μια αίτηση πολιτών που ζητούσε τον διαχωρισμό και συγκέντρωσε περισσότερες από 300.000 υπογραφές στις αρχές του έτους, και μια ξεχωριστή αίτηση που υποστήριζε την παραμονή της Αλμπέρτα συγκέντρωσε περισσότερες από 400.000 υπογραφές.

Ένα κίνημα ανεξαρτησίας αναπτύσσεται στην πλούσια σε πετρέλαιο επαρχία, βασισμένο στην μακροχρόνια αίσθηση ότι γενικώς η Οτάβα αγνοεί την Αλμπέρτα στις λήψεις αποφάσεων.

Παρ’ όλα αυτά, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των κατοίκων της Αλμπέρτα θα ψήφιζε κατά της απόσχισης, σύμφωνα με το BBC.

Το δημοψήφισμα έχει προγραμματιστεί για τις 19 Οκτωβρίου, δήλωσε η πρωθυπουργός.

Η Σμιθ, σε τηλεοπτικό διάγγελμά της, δήλωσε ότι το ερώτημα που θα τεθεί στους κατοίκους της Αλμπέρτα το ερχόμενο φθινόπωρο θα είναι: «Πρέπει η Αλμπέρτα να παραμείνει επαρχία του Καναδά ή πρέπει η κυβέρνηση της Αλμπέρτα να ξεκινήσει τη νομική διαδικασία που απαιτείται από το Καναδικό Σύνταγμα για τη διεξαγωγή δεσμευτικού δημοψηφίσματος σχετικά με το εάν η Αλμπέρτα πρέπει να αποσχιστεί από τον Καναδά;»

Η πρωθυπουργός δήλωσε ότι η ίδια θα ψηφίσει υπέρ της παραμονής της Αλμπέρτα στον Καναδά.

«Έτσι θα ψήφιζα για τον διαχωρισμό σε ένα επαρχιακό δημοψήφισμα», είπε, προσθέτοντας ότι «αυτή είναι επίσης η θέση της κυβέρνησής μου και της κοινοβουλευτικής μου ομάδας».

«Το μέλλον της Αλμπέρτα θα αποφασιστεί από τους κατοίκους της Αλμπέρτα, όχι από τα δικαστήρια», ανέφερε σχολιάζοντας δικαστική απόφαση στην οποία ένας δικαστής απέρριψε μια αίτηση που ζητούσε δημοψήφισμα για την ανεξαρτητοποίηση.

Πρόσθεσε: «Το να αναβάλλουμε την υπόθεση απλώς παρατείνει μια πολύ συναισθηματική και σημαντική λατάσταση, και το να φιμώνουμε τις φωνές εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων της Αλμπέρτα που θέλουν να ακουστούν είναι αδικαιολόγητο σε μια ελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία».

Πιέσεις και στο παρελθόν

Η ενότητα του Καναδά έχει δεχθεί πιέσεις και στο παρελθόν.

Το Κεμπέκ έχει ψηφίσει δύο φορές κατά της ανεξαρτησίας, την τελευταία φορά το 1995 που κατέληξε σε ένα οριακό «όχι» με ποσοστό 50,58% έναντι 49,22%.

Ακόμα κι αν η πλευρά της «αποχώρησης» της Αλμπέρτα αποδειχθεί επιτυχής τον Οκτώβριο, ένα μακρύ και αβέβαιο μονοπάτι ανοίγεται μπροστά της.

Στις αρχές Μαΐου, ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια απόσχισης της επαρχίας πρέπει να ακολουθεί τους κανόνες που ορίζονται από τον Νόμο περί Διαύγειας – τον νόμο που τέθηκε σε ισχύ μετά το δημοψήφισμα του Κεμπέκ το 1995.

Οργή

Η οργή με την Οτάβα υπάρχει εδώ και καιρό στη δυτική επαρχία των 4 εκατομμυρίων κατοίκων, ιδίως για την ανάπτυξη των φυσικών πόρων της, με ορισμένους κατοίκους της Αλμπέρτα να πιστεύουν ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει σταθεί εμπόδιο στη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου της επαρχίας υπέρ της νομοθεσίας που ευνοεί την κλιματική αλλαγή.

Υπάρχει επίσης μια μακροχρόνια πεποίθηση ότι η επαρχία, με τον τεράστιο πλούτο των πόρων της, συνεισφέρει επίσης περισσότερα στη χώρα από όσα λαμβάνει.

Πηγή: BBC

Ακολουθήστε το newplanet09.gr στο Google News και στο instagram για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.