Απατηλό όνειρο οι διακοπές για τους 'Ελληνες
Ενας μισθός για μόλις τρεις ημέρες στη Σέριφο. Τόσα ξόδεψε περίπου ο ερευνητής Κώστας Βλαχόπουλος προκειμένου να απολαύσει μερικές ημέρες ξεκούρασης με τη σύζυγό και το παιδί τους. Οπως σημειώνει στο Documento: «Τα ακτοπλοϊκά μας για Σέριφο ήταν 240 ευρώ για δύο άτομα με το γρήγορο καράβι. Ο γιος μας είναι κάτω από πέντε ετών και δεν πλήρωσε. Δεν πήραμε αυτοκίνητο, γιατί τότε η τιμή θα εκτοξευόταν στα 400 ευρώ».
Ο ίδιος συμπληρώνει ότι αν στο κόστος των εισιτηρίων «προσθέσουμε και τη διαμονή, που ήταν από τις φτηνότερες που βρήκαμε, το “μπάτζετ” έφτασε στα 650 ευρώ, χωρίς τα έξοδά μας στο νησί. Καταλαβαίνουμε ότι για μια τριμελή οικογένεια το να δώσει κοντά στα 1.000 ευρώ για να πάει τρεις μέρες σε ένα νησί τόσο κοντά στην Αθήνα είναι σημαντικό έξοδο. Μιλάμε για πάνω από έναν βασικό μισθό».
Δεν «βγαίνουν»
Η εμπειρία του ερευνητή σκιαγραφεί απόλυτα το δυσβάσταχτο κόστος των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων για τη μέση οικογένεια στην Ελλάδα, με το φαινόμενο να μην περιορίζεται στη δεδομένη χρονική συγκυρία. Από την πλευρά τους εκπρόσωποι των συνδέσμων των εν Ελλάδι τουριστικών γραφείων υποστηρίζουν ότι «τα ακτοπλοϊκά […] ευτυχώς […] δεν έχουν αλλάξει τα τελευταία ενάμισι με δύο χρόνια».
Από την άλλη έμπειροι αναλυτές της ναυτιλιακής αγοράς εξηγούν ότι και πέρυσι υπήρξαν αυξήσεις. Τότε «δικαιολογούνταν» από την προσπάθεια των τεσσάρων ισχυρών ακτοπλοϊκών εταιρειών να ευθυγραμμιστούν με τους νέους ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς. Φέτος, λένε, είναι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η άνοδος του κόστους των καυσίμων που φέρνει νέες ανατιμήσεις.
Μάλιστα, σε επιστολή που φέρεται να έχουν στείλει οι ακτοπλόοι εφοπλιστές προς τον υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλη Κικίλια και έχουν κοινοποιήσει στον πρωθυπουργό υποστήριζαν ότι το κόστος των καυσίμων έχει διπλασιαστεί λόγω της κρίσης στη Μ. Ανατολή και πρότειναν μεταξύ άλλων την αύξηση των εισιτηρίων «τουλάχιστον κατά 20%» (Mononews.gr, 6.5.2026).
Από την πλευρά της η κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο προχώρησαν σε δέσμη μέτρων ύψους 55-57 εκατ. ευρώ –αφορούσε την κάλυψη του κόστους των υποχρεωτικών εκπτώσεων που ήδη παρέχουν οι ακτοπλοϊκές εταιρείες– με στόχο τη «συγκράτηση των τιμών των εισιτηρίων». Με βάση το δελτίο Τύπου του υπουργείου, το πακέτο αποσκοπούσε στην αποφυγή μετακύλισης «της αύξησης του κόστους καυσίμων στους επιβάτες» (23/4/2026).
Μόλις μία ημέρα μετά δημοσιεύματα θέλουν τον υπουργό να δηλώνει για το ζήτημα: «Είμαστε ξανά εδώ για να δούμε πώς μπορούμε να βοηθήσουμε και θα το κάνουμε». Πάντως στην επιστολή τους οι ακτοπλοϊκές φαίνεται να δήλωσαν ότι «αυτό το μέτρο δεν ενισχύει άμεσα τη ρευστότητα των εταιρειών». Να σημειωθεί ότι από τη Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026 μπαράζ δημοσιευμάτων ανέφερε ότι έρχεται αύξηση στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια της τάξης του 20%.
Φτηνότερα στην Ιταλία
Το τιμολόγιο των πλοίων είναι ήδη απλησίαστο για τον μέσο φορολογούμενο. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι και τις 13 Ιουνίου 2026 το δρομολόγιο Πειραιάς – Μύκονος ήταν ακριβότερο από εκείνο των Πάτρα – Μπάρι και Ηγουμενίτσα – Μπάρι. Στην πρώτη περίπτωση οι τιμές ανέρχονταν από 53 έως 145,70 ευρώ, στη δεύτερη περίπτωση η τιμή ήταν σταθερά στα 75,80 ευρώ, ενώ στην τρίτη δεν ξεπερνούσε τα 64 ευρώ.
Οι τιμές κινούνται ανάμεσα στα 60 και τα 100 δολάρια το βαρέλι. Τώρα είναι στα 91. Για παράδειγμα, το 2022 όταν η τιμή του αργού πετρελαίου ήταν στα 107 δολάρια το βαρέλι, το ίδιο χρονικό διάστημα η τιμή του δρομολογίου Αθήνα – Χανιά από 27 ευρώ πήγε στα 47 ευρώ και παρέμεινε εκεί. Παρόλο που ενδιάμεσα το πετρέλαιο έπεσε στα 60 δολάρια το βαρέλι και παρότι η τιμή σήμερα (σ.σ. του βαρελιού) είναι μειωμένη σε σχέση με τέσσερα χρόνια πριν».
Ο έμπειρος πανεπιστημιακός Ν. Στραβελάκης προβαίνει σε ακόμη μία σύγκριση. Βάσει μελέτης και οικονομικών αναλύσεων η Ελλάδα παρουσιάζει απόκλιση στη μέση τιμή των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων ανά μίλι. «Η μέση τιμή των ελληνικών ακτοπλοϊκών εισιτηρίων είναι 10,6 ευρώ ανά μίλι. Την ίδια ώρα στη Γαλλία και την Ιρλανδία είναι 1,4 ευρώ το μίλι, ενώ στη γραμμή Βαρκελώνη – Ιμπιζα στην Ισπανία είναι περίπου μισό ευρώ το μίλι».
Απ’ ό,τι φαίνεται σε αυτές τις χώρες το ενεργειακό κόστος δεν οδήγησε σε αντίστοιχες αυξήσεις. «Θα έπρεπε να έχει οδηγήσει τις τιμές των εκεί εισιτηρίων κάπου υψηλότερα από τις αντίστοιχες ελληνικές τιμές. Ομως κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Στην Ελλάδα πάλι υποτίθεται ότι έχει απελευθερωθεί η αγορά, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η μείωση των τιμών».
«Κανένας έλεγχος»
Αυτό εξηγεί γιατί όταν πέφτουν οι διεθνείς τιμές δεν βλέπουμε αντίστοιχες μειώσεις. Η απελευθέρωση της αγοράς διαμόρφωσε ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο οι ακτοπλοϊκές γραμμές διαχωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Τις γραμμές ελεύθερης αγοράς και τις άγονες γραμμές. Για τις άγονες σημειώνει ο Ν. Στραβελάκης: «Οι ενδιαφερόμενοι καταθέτουν προσφορές μέσω ηλεκτρονικών πυλών. Τα κριτήρια ανάθεσης είναι με βάση το ελάχιστο ποσό επιδότησης που ζητούν, καθώς και για τη συνέπεια προς την εξυπηρέτηση των νησιωτικών κοινοτήτων».
Για τον συνομιλητή μας δεν υπάρχει κανένας κρατικός έλεγχος επί της τιμολογιακής πολιτικής. «Δεν υπάρχει επιδότηση των τιμών, αλλά της ακτοπλοΐας –όπως επιτάσσει η κλασική ευρωπαϊκή πολιτική– η οποία οδηγεί σε μια κατάσταση αισχροκέρδειας. Το κράτος επιδοτεί τη δραστηριότητά τους, ενώ αφήνει ελεύθερες τις τιμές».
Πρόκειται για καθεστώς που ωφελεί διπλά τους μεγάλους παίκτες του κλάδου. «Τα παίρνουν μία φορά από το κράτος και μία δεύτερη από τον καταναλωτή. Δεν δίνουν κανένα κοστολόγιο. Επιπλέον, τους δίνουν χαμηλότοκο δάνειο και έχουν περιβαλλοντικό μπόνους».
«Πολλαπλή στήριξη»
Ο Απόστολο Κυπραίος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Μηχανικών Εμπορικού Ναυτικού (ΠΕΜΕΝ) εξηγεί τι ποσοστό του λειτουργικού κόστους ενός πλοίου αφορά τα καύσιμα και πόσο έχουν επηρεάσει οι νέοι περιβαλλοντικοί κανονισμοί.
Για εκείνον οι ακτοπλόοι εφοπλιστές απολαμβάνουν «πολλαπλή στήριξη» από το «αστικό κράτος» καθώς και από το νομικό πλαίσιο για τις «θαλάσσιες μεταφορές αυξάνοντας έτσι σταθερά την κερδοφορία τους». Ο ίδιος χαρακτηρίζει «δωράκι» της κυβέρνησης προς τους ακτοπλόους τα 55-57 εκατ. ευρώ του Απριλίου. Τονίζει ωστόσο ότι «σήμερα οι ίδιοι οι ακτοπλόοι εφοπλιστές υποστηρίζουν ότι αυτή η κρατική στήριξη επαρκεί για να καλύψει το πρόσθετο κόστος μόνο μέχρι τον Μάιο. Προειδοποιούν δηλαδή τον λαό ότι θα προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις στις ήδη πανάκριβες τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων».
Εξηγεί παράλληλα γιατί το κόστος των καυσίμων αποτελεί πρόσχημα για το κόστος των εισιτηρίων: «Με μια απλή παρατήρηση της διακύμανσης των τιμών των ναυτιλιακών καυσίμων εύκολα μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι όταν αυξάνονταν οι τιμές αυξάνονταν και οι τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων. Ομως η σχέση αυτή δεν λειτούργησε ποτέ αντίστροφα όταν οι τιμές των ναυτιλιακών καυσίμων υποχωρούσαν, αποκαλύπτοντας ότι η τιμολογιακή πολιτική καθορίζεται συνολικά από τη στρατηγική κερδοφορίας των ακτοπλοϊκών ομίλων».
«Κόφτης το κόστος»
Το Documento ρώτησε επαγγελματίες σε κορυφαίους νησιωτικούς προορισμούς αν γνωρίζουν ανθρώπους που περιόρισαν τα ταξίδια τους ή τα σταμάτησαν λόγω του κόστους στα ακτοπλοϊκά.
Για τη Μάρω Βούλγαρη, ιδιοκτήτρια επιχείρησης προϊόντων delicatessen στην Πάρο, η αυξημένη τιμή των ακτοπλοϊκών «αποτελεί παράγοντα που καθορίζει όχι μόνο πόσοι έρχονται στο νησί αλλά και ποιοι έρχονται. Ανθρωποι του Instagram που δεν καταλαβαίνουν τη νησιωτικότητα ζουν την Πάρο μόνο ως το νησί των πάρτι».
Σημειώνει χαρακτηριστικά ότι «η Πάρος δεν είναι πια τόπος διακοπών για Ελληνες». Ενώ ακόμη και όσοι έχουν ιδιόκτητο σπίτι στο νησί έχουν περιορίσει πλέον τα ταξίδια τους. Οι τελευταίοι είτε επιχειρούν να πουλήσουν το σπίτι είτε προχωρούν σε ενοικίαση της κατοικίας τους.
Ακόμη και οι ξένοι όμως που έχουν σπίτια εκεί πλέον διαπιστώνουν ότι το κόστος είναι ασύμφορο. «Σε κάθε έκφανση, όχι μόνο στην τιμή των εισιτηρίων».
Κύριοι επισκέπτες πια είναι εκείνοι που αντέχει το πορτοφόλι τους. «Το ακτοπλοϊκό ήταν ο κόφτης για να σταματήσουν οι Ελληνες, εκτός από τα παιδιά των πανελληνίων. Αυτός είναι ένας πολύ χαριτωμένος πληθυσμός, όμως καθόλου επωφελής για το νησί».
Αλυσιδωτές αντιδράσεις
Ο Λευτέρης Χριστοδούλου, ιδιοκτήτης ξενοδοχείου στην Πάρο, καταγράφει από τη δική του οπτική την επίπτωση της ακρίβειας στα εισιτήρια στον κλάδο του. «Ενώ μιλάμε για low season κι ενώ ο τουρισμός είναι η βαριά μας βιομηχανία, ήδη ο πόλεμος έχει ξεκινήσει να δείχνει τα δόντια του. Οι κρατήσεις είναι κάτω από τις μισές. Αν αυτό γίνεται στην Πάρο, τι συμβαίνει σε άλλα νησιά που δεν έχουν την ίδια δυναμική;». Ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι η αύξηση του κόστους αφορά κυρίως τις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων. «Βεβαίως έπονται αυτές στα πλοία».
Μάλιστα εξηγεί πώς λειτουργεί η αλυσίδα στον τουρισμό, καθώς τις αυξήσεις στα εισιτήρια ακολουθεί το κόστος στα τρόφιμα, στη διαμονή, την εστίαση. Για τον λόγο αυτό τονίζει τη σημασία ενός στρατηγικού σχεδιασμού στον τουρισμό, τον οποίο, όπως λέει, δεν διαθέτει η Ελλάδα.
Η Ευαγγελία Καραμολέγκου, ιδιοκτήτρια ξενοδοχειακής μονάδας στη Σύρο, αναφέρει ότι τα εισιτήρια κάθε χρόνο κινούνται ανοδικά. «Αυτή η κατάσταση έχει επηρεάσει πάρα πολύ την κίνηση, ειδικά τους Ελληνες». Παράλληλα ανησυχεί για τον χειμώνα: «Εμάς η σεζόν μας δεν επιμηκύνεται. Αν δεν δουλέψουμε αυτούς τους δύο μήνες, πώς θα αντέξουμε τον χειμώνα που δεν υπάρχει κίνηση;».
«Απουσία του κράτους στον καθορισμό των τιμών»
Οι σταθερές αυξήσεις στις τιμές των ακτοπλοϊκών αβίαστα οδηγούν στο ερώτημα: Οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρεμβαίνουν στον καθορισμό των τιμών ή και στη νησιωτική μετακίνηση; Αν ναι, γιατί στην Ελλάδα η συζήτηση επιστρέφει διαρκώς στο ίδιο σημείο;
Για τον Ν. Στραβελάκη: «Η απουσία του κράτους στον καθορισμό των τιμών, μαζί με την τρέλα του ανταγωνισμού και της αγοράς, έχει διαλύσει πολλούς τομείς όπως και την ακτοπλοΐα, επιβάλλοντας μια πολιτική επιδοτήσεων προς τις εταιρείες του κλάδου, είτε άμεσα είτε έμμεσα». Την ίδια ώρα στην Ευρώπη επιδοτείται η μετακίνηση και για οικολογικούς λόγους. Ομως στη χώρα μας αυτό δεν συμβαίνει. «Δεν επιδοτείται το εισιτήριο μετακίνησης και διακίνησης των προϊόντων. Δεν επιδοτούνται οι κάτοικοι των νησιωτικών περιοχών και των άγονων γραμμών. Για παράδειγμα, αν ένας κάτοικος της Ανδρου χρειαστεί να εισέλθει σε κάποιο νοσοκομείο της Αθήνας δεν θα έχει καμία αρωγή από την πλευρά του κράτους για τη μετακίνησή του. Δυστυχώς, δεν ενδιαφέρει κανέναν» καταλήγει ο Ν. Στραβελάκης.
Ακολουθήστε το newplanet09.gr στο Google News και στο instagram για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.
Δεν υπάρχουν σχόλια