Σήμερα η πρώτη ψηφοφορία για άρθρα της Συνταγματικής Αναθεώρησης

Σήμερα Δευτέρα 27 Ιουλίου, αργά το απόγευμα, αναμένεται να ολοκληρωθεί στην Ολομέλεια της Βουλής η πρώτη ψηφοφορία της αναθεωρητικής διαδικασίας του Συντάγματος, με την εθνική αντιπροσωπεία να καλείται να αποφασίσει ποια άρθρα θα κριθούν αναθεωρητέα.

Στην κάλπη τίθενται οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση 33 άρθρων, μεταξύ των οποίων η αλλαγή του άρθρου 86 για την ευθύνη υπουργών, η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων (άρθρο 16) και η θεσμοθέτηση της αξιολόγησης στο Δημόσιο.

Ωστόσο, η άρνηση των κομμάτων της αντιπολίτευσης να υπερψηφίσουν τη διαδικασία στην παρούσα Βουλή μεταφέρει το πολιτικό βάρος των συναινέσεων στην επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο.

Η διαδικασία των 180 ψήφων και η στρατηγική των κομμάτων

Η τρέχουσα, προαναθεωρητική Βουλή έχει ως αρμοδιότητα να επιλέξει τα προς αναθεώρηση άρθρα, ενώ η επόμενη Βουλή –που θα προκύψει μετά τις εθνικές εκλογές– θα διαμορφώσει το τελικό τους περιεχόμενο.

Οι συσχετισμοί δυνάμεων καθορίζονται από τους εξής συνταγματικούς κανόνες:

Εάν ένα άρθρο συγκεντρώσει 180 ψήφους στην παρούσα Βουλή, στην επόμενη θα απαιτείται απλή πλειοψηφία 151 ψήφων για την τροποποίησή του.

Εάν τώρα λάβει μεταξύ 151 και 179 ψήφων, στην επόμενη Βουλή θα απαιτηθεί αυξημένη πλειοψηφία 180 ψήφων.

Η αξιωματική αντιπολίτευση και το ΠΑΣΟΚ έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθενται να υπερψηφίσουν τις προτάσεις στην παρούσα φάση, φοβούμενοι ότι μια ενδεχόμενη αυτοδυναμία της ΝΔ στην επόμενη Βουλή θα της έδινε το ελεύθερο να διαμορφώσει μόνη της το συνταγματικό κείμενο.

Από την πλευρά της, η κυβερνητική πλειοψηφία κατηγορεί την αντιπολίτευση για μικροκομματική τακτική, υποστηρίζοντας ότι καταψηφίζει ακόμα και διατάξεις ευρείας κοινωνικής αποδοχής, με τις οποίες συμφωνεί, προκειμένου να μην υπάρξει ταύτιση με την κυβέρνηση.

Οι «γαλάζιες» διαφωνίες και τα προγνωστικά

Παρά τη δεδομένη υπερψήφιση των προτάσεων από την κυβερνητική πλειοψηφία, προβληματισμοί έχουν καταγραφεί και στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας. Βουλευτές όπως η Ντόρα Μπακογιάννη, ο Μπάμπης Αθανασίου και ο Γιώργος Βλάχος έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για τη διάταξη που προβλέπει μία μόνο εξαετή θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας (άρθρο 30).

Παράλληλα, μετά από αντιδράσεις, αποσύρθηκε η αρχική πρόταση για το άρθρο 81 που προέβλεπε απόλυτο ασυμβίβαστο μεταξύ της ιδιότητας του βουλευτή και του υπουργού.

Το αποτέλεσμα της σημερινής ψηφοφορίας αναμένεται να επαναληφθεί και στη δεύτερη, τελική ψηφοφορία της παρούσας Βουλής, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 27 Αυγούστου.

Τα 33 άρθρα που τίθενται προς αναθεώρηση

Η πρόταση της πλειοψηφίας περιλαμβάνει 33 κομβικές παρεμβάσεις στο συνταγματικό κείμενο:

Τεχνητή Νοημοσύνη (Άρθρο 5/5Α/5Β): Ρύθμιση της χρήσης της ΤΝ με γνώμονα την ελευθερία του ατόμου και την κοινωνική ευημερία.

Ελευθερία Έκφρασης & Δημοσιογράφοι (Άρθρα 14, 15): Προστασία της έκφρασης στα σύγχρονα μέσα και θωράκιση των δημοσιογράφων έναντι της εργοδοσίας.

Ελληνική Γλώσσα & Εκπαίδευση (Άρθρο 16): Κρατική μέριμνα για τη γλώσσα και προστασία της σημαίας. Δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων (δημοσίου ή ιδιωτικού χαρακτήρα) υπό κρατική εποπτεία.

Περιουσία & Πολεοδομία (Άρθρο 17): Συνταγματική προστασία της περιουσίας, αποζημίωση για περιορισμό χρήσης, μεταφορά συντελεστή δόμησης και αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων.

Στέγη & Διαγενεακή Δικαιοσύνη (Άρθρο 21): Μέριμνα για προσιτή στέγη και συνυπολογισμός των μελλοντικών γενεών στον σχεδιασμό πολιτικών.

Κλιματική Αλλαγή & Περιβάλλον (Άρθρο 24): Λήψη μέτρων για την κλιματική κρίση, τη διαχείριση υδάτων, τις ΑΠΕ και την προστασία των ζώων.

Πολιτικά Κόμματα (Άρθρο 29): Θεσμοθέτηση προϋποθέσεων ίδρυσης και λειτουργίας, με έλεγχο συμμετοχής στις εκλογές από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.

Πρόεδρος της Δημοκρατίας (Άρθρο 30): Καθιέρωση μίας εξαετούς θητείας.

Διάλυση Βουλής (Άρθρο 41): Κατάργηση της διάλυσης για «εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας» και εισαγωγή διαδικασίας αυτοδιάλυσης.

Δημοψηφίσματα (Άρθρο 44): Εισαγωγή κανόνων καλής διενέργειας, με σαφή διατύπωση ερωτήματος και ελάχιστη προθεσμία 20 ημερών.

Αμνηστία (Άρθρο 47): Κατάργηση της δυνατότητας παροχής αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα.

Επιστολική Ψήφος (Άρθρο 51): Δυνατότητα άσκησης εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και εντός της Επικράτειας.

Εκλογικό Σύστημα (Άρθρο 54): Διασφάλιση εύλογης αναλογικότητας και κυβερνησιμότητας.

Κωλύματα & Ασυμβίβαστα (Άρθρα 56, 57): Μεταφορά των λεπτομερών καταλόγων στον νόμο με γενικές συνταγματικές αρχές.

Κοινοβουλευτικός Έλεγχος (Άρθρο 60): Θωράκιση του ρόλου του βουλευτή και υποχρέωση των υπουργών να ανταποκρίνονται στον έλεγχο.

Καλή Νομοθέτηση (Άρθρο 73): Κατοχύρωση προνομοθετικής διαβούλευσης και αξιολόγησης εφαρμογής των νόμων.

Προληπτικός Έλεγχος Συνταγματικότητας (Άρθρο 77): Δυνατότητα παραπομπής ψηφισμένων νομοσχεδίων στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο πριν τη δημοσίευσή τους.

Φορολογία & Επενδύσεις (Άρθρο 78): Απαγόρευση αναδρομικής φορολογίας και παροχή κινήτρων σταθερού φορολογικού καθεστώτος για στρατηγικές επενδύσεις.

Προϋπολογισμός & Διαφάνεια (Άρθρο 79): Διασφάλιση βιώσιμης δημοσιονομικής λειτουργίας και υποχρεωτικός ετήσιος απολογισμός επιδοτούμενων φορέων.

Υπουργικό Συμβούλιο (Άρθρο 81): Επανακαθορισμός ασυμβίβαστων υπουργών και δυνατότητα διορισμού μη υπουργών ως Αντιπροέδρων.

Κυβερνητική Πολιτική (Άρθρο 82): Ετήσια έγκριση και συζήτηση στη Βουλή του Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής.

Ευθύνη Υπουργών (Άρθρο 86): Σαρωτική αλλαγή. Διενέργεια έρευνας αποκλειστικά από Εισαγγελέα Εφετών, κατάργηση της διαβίβασης στοιχείων «αμελλητί» στη Βουλή και κατάργηση των προανακριτικών επιτροπών της Βουλής. Η Βουλή θα αποφασίζει μόνο για την άσκηση δίωξης με την απόλυτη πλειοψηφία (151).

Δικαστικοί Λειτουργοί (Άρθρο 89): Απαγόρευση συμμετοχής δικαστικών στην Κυβέρνηση ή σε Ανεξάρτητες Αρχές για 3 χρόνια μετά την αφυπηρέτησή τους.

Ηγεσία Δικαιοσύνης (Άρθρο 90): Επιλογή ανωτάτων δικαστών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο της Ολομέλειας.

Πολιτικά Εγκλήματα (Άρθρο 97): Κατάργηση της εκδίκασης πολιτικών εγκλημάτων από μικτά ορκωτά δικαστήρια.

Αγωγές Κακοδικίας (Άρθρο 99): Μεταφορά της αρμοδιότητας στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.

Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο (Άρθρο 100): Νέα συγκρότηση και διεύρυνση αρμοδιοτήτων για τον προληπτικό έλεγχο συνταγματικότητας.

Αποκέντρωση & Διαφάνεια (Άρθρο 101): Συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και στήριξη του πρωτογενούς τομέα.

Ανεξάρτητες Αρχές (Άρθρο 101Α): Επιλογή διοικήσεων από κοινοβουλευτική επιτροπή κατόπιν πρότασης Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων.

Τοπική Αυτοδιοίκηση (Άρθρο 102): Καθιέρωση έως δύο βαθμών αυτοδιοίκησης, φορολογική αποκέντρωση και πειθαρχικές ποινές σε αιρετούς μόνο από το ΑΕΔ.

Αξιολόγηση στο Δημόσιο (Άρθρο 103): Υποχρεωτική αμφίδρομη αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων και προϊσταμένων, με δυνατότητα εμπλοκής του ΑΣΕΠ. Προβλέπονται μπόνους αποδοτικότητας, αλλά και συνέπειες όπως η οριστική παύση για χαμηλές επιδόσεις.

Μεταβατική Διάταξη (Άρθρο 118): Ρύθμιση για την εφαρμογή της μίας θητείας στον εκάστοτε εν υπηρεσία Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ

Ακολουθήστε το newplanet09.gr στο Google News και στο instagram για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.