Δικαστική δικαίωση για τους τρεις δήμους των Μεσογείων κατά αεροδρομίου Ε.Βενιζέλος,ΥΠΑ και Υπουργείου Μεταφορών για υπέρμετρη ηχορύπανση

Ως «ιστορική δικαστική δικαίωση» χαρακτήρισε ο δήμος Μαρκόπουλου Μεσογαίας την απόφαση 3966/2026 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, όπου υπέβαλε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, μαζί με τον δήμο Σπάτων – Αρτέμιδος, το σωματείο «Περιβαλλοντική Αρμονία» και πολίτες. Η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων στρεφόταν κατά της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και των υπουργείων Περιβάλλοντος και Μεταφορών.

Όπως αποφάνθηκε το δικαστήριο, σχεδόν 1 στις τρεις πτήσεις που αναχωρούν από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ) «Ελ. Βενιζέλος», υπερβαίνουν τις εκπομπές στιγμιαίου θορύβου άνω των 70 dB, προκαλώντας ηχορύπανση που επιβαρύνει την καθημερινότητα και την υγεία των πολιτών. Η ΑΠΑ έχει τέσσερις μήνες στη διάθεσή της, προκειμένου να συμμορφωθεί και να προβεί στην εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων που θα οδηγήσουν σε μείωση του θορύβου.

«Πλήθος περιστατικών»

Όπως σημειώνεται στο σκεπτικό της απόφασης, τα θεσμοθετημένα όρια αεροπορικού θορύβου τηρούνται από τον ΔΑΑ. Παρόλα αυτά, όπως αναγράφεται, τα θεσμοθετημένα όρια αεροπορικού θορύβου αναφέρονται στο ανώτατο επιτρεπόμενο μεσοσταθμικό ημερήσιο ή νυχτερινό δείκτη. Αντιθέτως, σύμφωνα με όσα αναγράφονται στο σκεπτικό της απόφασης, «τα όρια αυτά δεν αναφέρονται στην ανώτατη επιτρεπόμενη στιγμιαία στάθμη θορύβου (Lmax)».

Παράλληλα, «έχει καταγραφεί πλήθος περιστατικών κατά τα οποία κατά τη διάρκεια μεμονωμένων πτήσεων μετρήθηκε στιγμιαία εκπομπή θορύβου άνω των 70 dB».

Μάλιστα, αυτά τα περιστατικά «βαίνουν αυξημένα λόγω της ραγδαίας αύξησης των πτήσεων κατά τα τελευταία έτη στον ΔΑΑ και άρα της αυξημένης εναέριας κυκλοφορίας».

Μια στις τρείς πτήσεις

Είναι ενδεικτικό ότι τον Νοέμβριο του 2025, από ειδικά εξοπλισμένο με κατάλληλο λογισμικό κέντρο, που διαθέτει διαδικτυακή σύνδεση στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο καταγραφής περιβαλλοντικού δικτύου, «καταγράφηκαν 2.959 υπερπτήσεις, από τις οποίες τουλάχιστον 1.070 έχουν καταγραφεί μετρητικά με ηχοστάθμη στο εύρος των 70-94 dB».

Δηλαδή, προέκυψε πως «πάνω από μια στις τρείς πτήσεις του ΔΑΑ καταγράφεται με στάθμη (στιγμιαίας) ηχητικής πίεσης άνω των 70 dB».

«Προσβάλλεται το δικαίωμα στην υγεία»

Στο σκεπτικό επισημαίνεται ότι αυτές οι ενδείξεις στιγμιαίου θορύβου των αεροσκαφών, δεν αποτελούν παραβάσεις της νομοθεσίας, καθώς δεν έχει θεσμοθετηθεί ανώτατο όριο στιγμιαίου θορύβου.

Παρόλα αυτά, αυτές οι στιγμιαίες εκπομπές θορύβου, «δεν παύουν να αποτελούν μορφή σοβαρής περιβαλλοντικής ρύπανσης», καθώς, «επαναλαμβανόμενα διαταράσσουν σημαντικά τον αναγκαίο για την ανθρώπινη προσωπικότητα ζωτικό περιβάλλοντα χώρο, αλλοιώνοντας την κοινή ωφέλεια που πηγάζει από τη χρήση του».

Ως αποτέλεσμα, αυτές οι εκπομπές, στερούν από τους κατοίκους «την απόλαυση ενός ήρεμου φυσικού περιβάλλοντος ελεύθερου από ρύπους, προσβάλλοντας εν τοις πράγμασι αυτή την έκφανση του δικαιώματος επί της προσωπικότητάς τους και περαιτέρω θέτοντας σε κίνδυνο και έτερη επιπλέον έκφανση του γενικού δικαιώματος της προσωπικότητας, εκείνη που αφορά το ειδικότερο δικαίωμα στην υγεία (καρδιαγγειακή υγεία, διαταραχές ύπνου, ψυχική υγεία, προβλήματα ακοής, γνωστικές διαταραχές σε παιδιά κλπ.)».

«Να μειωθεί ο θόρυβος»

Στο σκεπτικό σημειώνεται επίσης πως στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, η υπέρβαση των ορίων καταγράφηκε στη διαδικασία της απογείωσης των αεροσκαφών, καθώς τότε οι κινητήρες τους λειτουργούν στη μέγιστη ισχύ.

Σχετικά με το αν το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί, στο σκεπτικό αναγράφεται πως ήδη έχουν θεσμοθετηθεί από τον ΔΑΑ μέτρα κατά του θορύβου, όπως ο κανονισμός ταχείας ανόδου και κατακόρυφης απομάκρυνσης του αεροσκάφους στα πρώτα στάδια της αναχώρησης. Στόχος του μέτρου είναι «να μειωθεί ο θόρυβος στο έδαφος κοντά στο αεροδρόμιο και να επιτραπεί ταυτόχρονα στα αεροσκάφη να ανέβουν γρήγορα σε ασφαλές ύψος χωρίς να αυξήσουν ισχύ ή ταχύτητα πολύ κοντά στο αεροδρόμιο…».

Παράλληλα, έχει απαγορευτεί η χρήση μέγιστης αναστροφής ώσεως από τα αεροσκάφη κατά την προσγείωση και έχουν σχεδιαστεί διαδρομές αναχώρησης που αποφεύγουν τη χαμηλή διέλευση και τους ελιγμούς πάνω από κατοικημένες περιοχές.

«Παραβιάζουν τον κανονισμό»

Παρόλα αυτά, όπως σημειώνεται, «λαμβάνουν επανειλημμένως χώρα πρακτικές από τους χειριστές αεροσκαφών που παραβιάζουν τόσο τον κανονισμό της ταχείας ανόδου, όσο και την απαγόρευση χρήσης μέγιστης αναστροφής ώσεως».

Επίσης, «δεν έχουν λείψει και περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας εξουσιοδότησαν στροφές αεριωθούμενων που αναχωρούν με τη διαδικασία SID 4 (Tango), πριν τα αεροσκάφη φθάσουν στο ύψος των 4.300 ποδών».

Πρόκειται για πρακτικές που μπορεί να εξασφαλίζουν μείωση της διάρκειας και του κόστους πτήσης, εντούτοις, «επιφέρουν τα προαναφερόμενα βλαπτικά αποτελέσματα» για τους κατοίκους των παρακείμενων περιοχών.

«Μη αποτελεσματικός μηχανισμός ελέγχου»

Άλλωστε, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, για τις επίμαχες πρακτικές, δεν πιθανολογείται ότι υφίσταται επαρκής και αποτελεσματικός μηχανισμός συστηματικής παρακολούθησης, καταγραφής και ελέγχου τυχόν παραβιάσεων.

Όπως χαρακτηριστικά αναγράφεται, δεν υφίστανται μεταξύ άλλων παράμετροι «που θα εξασφάλιζαν τη μείωση των μέγιστων ηχοσταθμών που καταγράφονται από υπερπτήσεις, τη μείωση του συνολικού αποτυπώματος των ηχοσταθμών κατά τις ώρες της νύχτας και του μεσημεριού και την καλύτερη ενσωμάτωση του θορύβου των αεροσκαφών στον θόρυβο βάθους της περιοχής, μειώνοντας τη διαφορά μεταξύ περιβαλλοντικού θορύβου και θορύβου υπερπτήσεων».

Αυτή η ευθύνη υλοποίησης, καταγραφής, ελέγχου και επιβολής των κυρώσεων (στους υπεύθυνους για την εκάστοτε παράβαση φορείς, λχ. αεροπορικές εταιρείες, ιδιοκτήτες ιδιωτικών αεροσκαφών ή εκμεταλλευόμενους αεροσκάφη), ανήκει σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης στην ΑΠΑ.

Πάντως, όπως σημειώνεται, «τα μέτρα αυτά είναι εφικτά και η λήψη τους δεν παρουσιάζει αυξημένες τεχνικές ή άλλου είδους δυσκολίες», ενώ δεν επηρεάζουν τη λειτουργία του ΔΑΑ.

Τα μέτρα

Ως αποτέλεσμα, το δικαστήριο έκρινε δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη την ένδικη αίτηση, υποχρεώνοντας της ΑΠΑ να θέσει σε ισχύ και να εφαρμόσει εντός 4 μηνών μηχανισμό: «α) παρακολούθησης της τήρησης της διαδικασίας ΝΑDP-Α (σ.σ. διαδικασία αναχώρησης για μείωση θορύβου) καθώς και καταγραφής και ελέγχου των τυχόν παραβάσεων αυτής και επιβολής των αντίστοιχων κυρώσεων και β) παρακολούθησης της τήρησης της απαγόρευσης χρήσης μέγιστης αναστροφής ώσεως από τα αεροσκάφη και επιβολής των αντίστοιχων κυρώσεων». Παράλληλα, η ΑΠΑ απειλείται με πρόστιμο 10.000 ευρώ σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

Ακολουθήστε το newplanet09.gr στο Google News και στο instagram για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.