Η νούλα του Νόλαν- Στάθης Σταυρόπουλος

ΣΤΑΘΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

«Φόλα», όπως λέγαμε πιτσιρικάδες, όταν η ταινία που βλέπαμε ήταν μάπα.

Το κατ’ αρχήν θέμα με αυτήν την ταινία δεν είναι θέμα κριτικής! Αν δεν ήταν ταινία του Νόλαν, αν δεν ήταν τερατωδώς διαφημισμένη, η «Οδύσσεια» του Νόλαν δεν θα ήταν αντικείμενο κάποιου «ομηρικού ζητήματος» και ουδενός «ομηρικού καβγά».

Πολλές «Οδύσσειες», πολύ καλύτερες όλες από το πόνημα του Νόλαν, έχει ανεβάσει ως τώρα το σινεμά, αλλά καμμία δεν προκάλεσε τέτοια διαμάχη. Μία διαμάχη που γεμίζει τα ταμεία της εταιρείας παραγωγής, αλλά στην πραγματικότητα γίνεται περί όνου σκιάς. Διότι αν κάτι απουσιάζει από την ταινία είναι ο Όμηρος και κάθε είδους ερμηνεία των επών του.

Η ταινία είναι μία σκοτεινή, άνευρη αφήγηση, με ασυνάρτητο ντεκουπάζ, κάκιστο κάστ, ένα κακέκτυπο της αισθητικής των Marvel Comics που περιστρέφεται γύρω απ’ τον κυρίαρχο (και του συρμού τρόπο) που αντιλαμβάνεται ένας μέσος Αμερικανός τον κόσμο.

Αν δει κανείς την ταινία εύθυμα, ευλόγως οι Αχαιοί είναι εγκληματίες πολέμου, ένα είδος απομάχων πεζοναυτών του Βιετνάμ ή του Ιράκ, αλλά και άριστοι δρομείς – όπου τους βρούμε το κακό, τρέχουν γρήγορα. Σε μία σκηνή μάλιστα ένας χωρικός τους μιλά στα ελληνικά κι εκείνοι τα μεταφράζουν στους άλλους… Έλληνες στα αγγλικά.

Ο Οδυσσέας γνωρίζει ότι ζει στην εποχή του χαλκού, όπως την ονομάσαμε εμείς 3.000 χρόνια αργότερα! Χρονοταξιδιώτης! Ο Οδυσσέας δεν παρουσιάζεται ως πολύμηχανος, αλλά ως ένας βασάνης που στο νου του κυριαρχεί η «οικογένεια», έτσι όπως την εννοούν οι Αμερικανοί (και σε αυτό εξαντλούνται οι ρόλοι της Πηνελόπης και του Τηλέμαχου).

Η ταινία είχε υποτυπώδη σκηνικά, η Καλυψώ ζούσε σε μία παραλία, ενώ οι αίθουσες των Μυκηναϊκών Μεγάρων θύμιζαν τις μεγάλες σάλες των Βίκινγκς! Άλλωστε τα πραγματολογικά λάθη είναι ατελείωτα: οι πηλάτες δεν έφθαναν αρματωμένοι, δεν φορούσαν παντελόνια, τα τόξα δεν ήταν Σκύθικα, και οι Τρώες δεν ήταν Πόκεμον – πλην όμως μικρό το κακό.

Κορυφαία μορφή η Κίρκη – κάτι σαν λαντζιέρισσα σε μεσαιωνικό πανδοχείο (ποιο ραβδάκι;) – που μεταμορφώνει τους μισητούς άντρες με τα χεράκια της, σαν να γεμίζει λουκάνικα με γουρουνοκεφαλές.

Παραδέχθηκα όμως την Αθηνά. Το μελαγχολικό φλερτ με τον Οδυσσέα, καταδικασμένο όμως από τη διαφορετικότητα των ειδών: άλλο θνητοί, άλλο θεοί, όσο συμπεριληπτική κι αν είναι η ταινία.

Παραδόξως παραλείπεται ο διάλογος του Ούτινος με τον Πολύφημο καθώς η αλαζονική δήλωση στη συνέχεια του Οδυσσέα ότι αυτός τύφλωσε τον γιο του Ποσειδώνα – σημείο κομβικό στη νοηματική της Οδύσσειας.

Η σκηνή με τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη είναι από τις πιο γελοίες που έχουν γυριστεί στην ιστορία του σινεμά, ενώ οι σειρήνες παραμένουν αόρατες και απαγγέλλουν στον δύστυχο Οδυσσέα την διάγνωση και τις οδηγίες που θα του έδινε ένας μέτριος ψυχαναλυτής της μόδας στο Μανχάταν.

Αλλά η μεγαλύτερη γελοιοποίηση του ίδιου του τραγικού είναι η κάθοδος του Οδυσσέα στον Άδη, όπου παραλείπεται ο μνημειώδεις διάλογος του Οδυσσέα με τον Αχιλλέα (που αντικαθίσταται με τον… Σίνωνα).

Σίνωνας δεν εστί μεταγραφή από την Αινειάδα. Αν ο Όμηρος ως Έλληνας ήταν ανεκτικός, ο Βιργίλιος ως Ρωμαίος όχι – και θα έβαζε χέρι στον Νόλαν για τον τρόπο που παρουσιάζει τον Σίνωνα – ένα πλάσμα αποκρουυστικό, υστερικό με την τύχη του, άσχετο με κάθε εκδοχή τραγικού πολεμιστή.

Όμως μακρηγόρησα.

Το πρόβλημα με την Οδύσσεια του Νόλαν δεν είναι τόσο η woke ατζέντα που την διατρέχει (για να σαρώσει τα Όσκαρ), όσο η άνευ λόγου και αιτίας προσέγγιση της Οδύσσειας ακόμα και στο επίπεδο της αφήγησης μίας περιπέτειας.

Καμμή αφήγηση μίας περιπέτειας του τίποτα. Η άλωση της Τροίας παρουσιάζεται νεκρά και άψυχα, ο Αγαμέμνων είναι μία μεγκαντέθ καρικατούρα και ο Οδυσσέας κάτι που θα ξεχάσεις όταν δεις το επόμενο φιλμ…

Υ.Γ. : Και ποτέ μα ποτέ οι Ελληνες δεν προσκυνούσαν με υποκλίσεις και γονυκλισίες ο ένας τον άλλον, όπως έβαλε ο Νολαν τον Οδυσσέα να κάνει μπροστά στον Αγαμέμνονα.

Militaire News

Ακολουθήστε το newplanet09.gr στο Google News και στο instagram για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.