Αύξηση ΦΜΑ. Μια τρύπα στο νερό για τις μαζικές αγορές γης και ακινήτων από ξένους

Tου Ιωάννη Ιντζέ *

Μια τραγική συνέπεια των Μνημονίων ήταν η φτωχοποίηση των Ελλήνων οι οποίοι λόγω της συνεχιζόμενης οικονομικής ανέχειας αδυνατούν να διατηρήσουν τα ακίνητα τους, ή να αποπληρώσουν τα δάνεια που είχαν για την αγορά τους.

Έτσι ένας αριθμός περί των 700.000 ακινήτων έχουν περιέλθει σε επενδυτικά κεφάλαια (funds) με την εξαγορά των λεγόμενων κόκκινων δανείων από τις τράπεζες. Πρόκειται για ακίνητα όλων των κατηγοριών, όπως κατοικίες, καταστήματα, βιομηχανικά κτίρια, οικόπεδα κλπ.

Όλα αυτά, σταδιακά μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, αλλάζουν ιδιοκτήτες. Μόνο το 2024 πραγματοποιήθηκαν περίπου 68.000 πλειστηριασμοί, εκ των οποίων ολοκληρώθηκαν 48.000 και οι 18.000 περίπου αφορούσαν κατοικίες. Ανάλογη εικόνα υπάρχει και  για το 2025. Πολλά από αυτά τα ακίνητα, ιδίως τα εμπορικά, αγοράζονται από τους επισπεύδοντες τον πλειστηριασμό και αφού τα ανακαινίσουν, τα μεταβιβάζουν σε υψηλότερες τιμές. Μια πρακτική την οποία η Κυβέρνηση κάνει ότι δεν βλέπει.

Έχουμε ακούσει πολλές φορές για περιπτώσεις που ξένοι επενδυτές αγοράζουν μαζικά ακίνητα σε διάφορες περιοχές της Ελλάδος. Συμβαίνει στην Αθήνα, στην Θεσσαλονίκη, στην Θράκη, στην Χαλκιδική, στην Πιερία, στα νησιά του Αιγαίου, στην Πελοπόννησο. Παντού στην Ελλάδα.

Μέχρι τώρα υπήρχε ένας Φόρος Μεταβίβασης Ακινήτου (ΦΜΑ) επί της τιμής πώλησης που έφτανε στο ύψος του 3% ενώ υπήρχαν και πολλές περιπτώσεις απαλλαγής ή και μείωσης του φόρου. Δηλαδή σε μία πώληση ενός ακινήτου αξίας 150.000, ο ΦΜΑ ήταν 4.500 ευρώ συν τον  φόρο υπέρ Δήμου που έφτανε στα 135 ευρώ (3% επί του ΦΜΑ). Αστεία ποσά για κάποιον κάτοικο του εξωτερικού που έχει σκοπό να επενδύσει στην Ελλάδα, δηλαδή να αγοράσει μία κατοικία και να την διαθέσει στη συνέχεια για βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb) ή άλλη χρήση.

Όταν όμως Τούρκοι και Βούλγαροι πολίτες αγοράζουν στην Θράκη ακίνητα τότε το θέμα αποκτά και εθνική διάσταση και ενέχει σημαντικούς κινδύνους. Οι φωνές διαμαρτυρίας από τις τοπικές κοινωνίες πολλές, όπως και οι σχετικές Ερωτήσεις στην Βουλή, αλλά η Κυβέρνηση για πολλά χρόνια δεν έχει κάνει απολύτως τίποτα. Μάλιστα φαίνεται να θέλει την ολοκλήρωση της πώλησης των ακινήτων των κόκκινων δανείων για να μην αναγκαστεί να πληρώσει εγγυήσεις με τα περίφημα προγράμματα «ΗΡΑΚΛΗΣ». Φαύλος κύκλος δηλαδή.

Και έρχεται ο Πρωθυπουργός στην ΔΕΘ, μετά από 7 χρόνια απραξίας και ανακοινώνει αύξηση του ΦΜΑ από 3% σε 15%, ως ένα «δίκαιο» μέτρο για να περιορισθεί το φαινόμενο. Τι συμβαίνει όμως.

Κατ΄αρχάς η αύξηση αυτή θα εφαρμοσθεί από την 1 Ιουλίου 2027 (σε 10 μήνες) δίνοντας έτσι σημαντικό περιθώριο για επίσπευση πολλών αγοραπωλησιών με τον χαμηλό συντελεστή του 3%. Ήδη τα μεσιτικά γραφεία έχουν αυξήσει τον κύκλο εργασιών τους για να προλάβουν ότι ακίνητο έχει μείνει ακόμα για πώληση.

Επίσης, η αύξηση θα αφορά μόνο φυσικά πρόσωπα, δηλαδή πολίτες χωρών εκτός Ε.Ε. – Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Νορβηγία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Ελβετία) και οι οποίοι δεν διαθέτει καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος. Συνεπώς, ξένες εταιρείες και νομικά πρόσωπα θα συνεχίσουν να αγοράζουν ακίνητα χωρίς τον αυξημένο ΦΜΑ.

Τέλος, μια άλλη σημαντική λεπτομέρεια. Ο αυξημένος ΦΜΑ θα αφορά μόνο μεταβιβάσεις κατοικιών και όχι αγορές επαγγελματικών χώρων, οικοπέδων ή άλλων ακινήτων που δεν χρησιμοποιούνταν ως κατοικίες κατά τον χρόνο πώλησης. Τι σημαίνει αυτό; Θα έρχεται σε μια περιοχή μία Τουρκική εταιρεία, ή ένας μεγαλοεπενδυτής από την Κίνα ή το Ισραήλ, θα αγοράζει ένα εγκαταλελειμμένο κτήριο, ή αποθήκη και θα το μετατρέπει σε κατοικίες τις οποίες θα τις μισθώνει ή θα τις πουλά όπως θέλει και σε όποιους θέλει. Μάλιστα αυτό ενδεχομένως να παρουσιασθεί και ως λύση για την επίλυση του στεγαστικού προβλήματος, λες και οι νέες κατοικίες προορίζονται για φοιτητές ή οικογένειες.

Τελικά το μέτρο της Κυβέρνησης για την αύξηση του ΦΜΑ, με τους αστερίσκους και τις υποσημειώσεις που έχει, δεν θα περιορίσει ούτε στο ελάχιστο τη μεταβίβαση των ακινήτων των Ελλήνων σε ξένους.

Το 2019 το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα ήταν στο 75,4% και το 2025 έπεσε στο 69,4%. Μια μείωση της τάξης του 6% όταν ο Ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν -1,3%.

Άλλη μια θλιβερή πρωτιά της Κυβέρνησης η οποία προς χάριν της ευημερίας των δεικτών θυσιάζει μια πολύ σημαντική κοινωνική ανάγκη των Ελλήνων, την στέγαση.

* Ο Ιωάννης Ιντζές είναι Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ και Επιστημονικός Συνεργάτης στην Βουλή, Υπεύθυνος του Τομέα Εθνικής Άμυνας και αναπληρωματικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής. Είναι Αντιστράτηγος ε.α. απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας και κάτοχος Μεταπτυχιακού στην «Εφαρμοσμένη Στρατηγική και τη Διεθνή Ασφάλεια».

Militaire News

Ακολουθήστε το newplanet09.gr στο Google News και στο instagram για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.