Στην Καναδή συγγραφέα φιλόλογο και θερμή ελληνίστρια Αν Κάρσον απονέμεται το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας

Το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στην καναδή ποιήτρια και συγγραφέα Αν Κάρσον, ανακοίνωσε την Πέμπτη η επιτροπή του βραβείου στη Σουηδική Ακαδημία.

Η 76χρονη σήμερα Κάρσον τιμάται «για το τολμηρό και ευρηματικό έργο της, το οποίο, μέσα από έναν παιγνιώδη διάλογο με την κλασική παράδοση, έχει δημιουργήσει νέες μορφές έκφρασης στη σύγχρονη λογοτεχνία».

Η Κάρσον έγινε περισσότερο γνωστή από μεταφράσεις έργων της κλασικής ελληνικής λογοτεχνίας.

Σχεδόν ολόκληρο το έργο της κινείται ανάμεσα στην εμμονή του φιλολόγου με τις λέξεις και την επιθυμία του ποιητή να ανακαλύπτει νέα νοήματα, αναφέρει η ανακοίνωση του Ιδρύματος Νόμπελ.

«Η ίδια έχει αναγνωρίσει την ετυμολογία των λέξεων ως αφετηρία όλης της δημιουργικής της πορείας» σχολιάζει.

Χαρακτηριστικό δείγμα του ύφους της είναι το έργο Norma Jeane Baker of Troy (2019), μια θεατρική σύνθεση που συνδυάζει την ιστορία της Ωραίας Ελένης, όπως παρουσιάζεται στην τραγωδία Ελένη του Ευριπίδη, με τη ζωή της Μέριλιν Μονρό.

«Η είδηση την αιφνιδίασε εντελώς. Δεν είχαμε πολύ χρόνο να μιλήσουμε και το μόνο που πρόλαβε να μου πει ήταν ότι αυτή τη στιγμή βρίσκεται στην Ισλανδία, όπου ακούει τον άνεμο», δήλωσε η Ίνγκριντ Κάρλμπεργκ, μόνιμη γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας.

Το έργο της Κάρσον συνδυάζει συχνά την ποίηση, τον πεζό λόγο, τον διάλογο και τη μετάφραση, σε ένα ιδιότυπο μείγμα που υπερβαίνει τα καθιερωμένα λογοτεχνικά είδη. Γεννημένη στο Τορόντο, η συγγραφέας διαθέτει  και ισλανδική υπηκοότητα από το 2022.

Στα ελληνικά έχουν εκδοθεί τέσσερα βιβλία της: Αυτοβιογραφία του Κόκκινου (Πατάκης, 2026), Η ομορφιά του συζύγου (Πατάκης, 2023), Έρως ο γλυκόπικρος (Δώμα, 2019) και Λίγα λόγια (Πατάκης, 2013).

Είναι ιδιαίτερα γνωστή για τις μεταφράσεις έργων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, η οποία έχει ασκήσει καθοριστική επιρροή στη δημιουργία της και διατρέχει ένα έργο που εκτείνεται από λιμπρέτα όπερας και λογοτεχνική κριτική έως ποιητικά μυθιστορήματα, όπως το Αυτοβιογραφία του κόκκινου (Autobiography of Red) του 1998. Το βιβλίο αυτό, ένα μυθιστόρημα σε στίχους, κυκλοφόρησε στα ελληνικά σε μετάφραση Χάρη Βλαβιανού το 2026 από τις Εκδόσεις Πατάκη. Από τις ίδιες εκδόσεις κυκλοφορεί και η ποιητική της συλλογή Λίγα λόγια (δίγλωσση έκδοση, εισαγωγή-μετάφραση: Χάρης Βλαβιανός, 2013), το έργο της Η ομορφιά του συζύγου, μυθοπλαστικό δοκίμιο σε 29 τάνγκο (μετάφραση: Ευτυχία Παναγιώτου, Δημήτρης Αθηνάκης, 2023), ενώ μέχρι το τέλος του 2026 πρόκειται να κυκλοφορήσει και το Άντρες σε ώρες εκτός χρόνου (Men in the Off Hours), ένα από τα σημαντικότερα και πιο χαρακτηριστικά έργα της Κάρσον. Σε αυτό ποίηση, πεζό, δοκίμιο, μετάφραση και διαφορετικές λογοτεχνικές φόρμες συνυπάρχουν σε ένα ιδιαίτερα ευρηματικό υβριδικό έργο. Η αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή παράδοση συνομιλεί με τη σύγχρονη λογοτεχνία, την τέχνη και την ιστορία, δημιουργώντας απρόβλεπτες συναντήσεις ανάμεσα σε διαφορετικές εποχές και πρόσωπα. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο χρόνος –προσωπικός και ιστορικός, γραμμικός και αποσπασματικός– αλλά και η μνήμη, η απώλεια, ο έρωτας και ο θάνατος. Με το χαρακτηριστικό της χιούμορ, την πνευματική οξύτητα και την ελευθερία απέναντι στις συμβάσεις των λογοτεχνικών ειδών, η Carson μετατρέπει το βιβλίο σε έναν χώρο όπου διαφορετικές φωνές, εποχές και μορφές τέχνης συναντιούνται. Το έργο τιμήθηκε το 2001 με το Griffin Poetry Prize, στην πρώτη απονομή του βραβείου. 

Από την αρχαία Ελλάδα στη Μέριλιν Μονρόε

«Σχεδόν ολόκληρη η λογοτεχνική της παραγωγή έχει επικεντρωθεί στη συνάντηση ανάμεσα στην εμμονή του φιλολόγου με τις λέξεις και την επιθυμία του ποιητή για ένα νέο νόημα», σημείωσε η Σουηδική Ακαδημία.

Η ίδια η Κάρσον έχει χαρακτηρίσει την ετυμολογία των λέξεων ως αφετηρία του έργου της, ενώ οι μεταφράσεις της από τα αρχαία ελληνικά θεωρούνται από την Ακαδημία αυτοτελή λογοτεχνικά έργα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το «Norma Jeane Baker of Troy» του 2019, ένα έργο για σκηνική παρουσίαση που συνδυάζει την ιστορία της Ελένης της Τροίας, όπως παρουσιάζεται στην «Ελένη» του Ευριπίδη, με τη ζωή και την εικόνα της Μέριλιν Μονρόε. 

Το βραβείο Λογοτεχνίας είναι το τέταρτο που ανακοινώνεται αυτή την εβδομάδα, μετά το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής, το Νόμπελ Φυσικής και το Νόμπελ Χημείας.

Ακολουθούν το βραβείο Ειρήνης την Παρασκευή και Οικονομικών επιστημών την Δευτέρα.

Ακολουθήστε το newplanet09.gr στο Google News και στο instagram για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.