Τραμπ–Σι–Πούτιν: Τέσσερα πιθανά σενάρια και οι συνέπειες στην ευρωπαϊκή ασφάλεια



Αλεξία Στούπη

Η αυριανή συνάντηση Τραμπ, Σι και Πούτιν έχει ήδη προκαλέσει συγκρίσεις με τη Γιάλτα. Η ιστορική αναλογία είναι μεν ελκυστική, αλλά μάλλον συσκοτίζει το ουσιώδες: ότι οι τρεις δυνάμεις δεν προσέρχονται με κοινή ατζέντα ούτε έχουν την ίδια ανάγκη μιας συμφωνίας. Οι τρεις δυνάμεις έχουν διαφορετικά συμφέροντα και προτεραιότητες, ενώ οι διεθνείς συσχετισμοί είναι πολύ πιο σύνθετοι από εκείνους του 1945. Αυτό που θα πρέπει να μας απασχολεί είναι τι μπορεί να προκύψει από τη συνάντηση και ποιες θα μπορούσαν να είναι οι συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Το πρώτο και πιθανότερο σενάριο είναι μια συνάντηση με περιορισμένα αποτελέσματα. Ακόμη και χωρίς ουσιαστική συμφωνία, ο Πούτιν θα έχει εξασφαλίσει την παρουσία της Ρωσίας σε μια διαπραγμάτευση κορυφής, περιορίζοντας την εικόνα της διεθνούς απομόνωσής της. Ο Σι θα έχει ενισχύσει τον διπλωματικό ρόλο της Κίνας, ενώ ο Τραμπ θα επιδιώξει να παρουσιάσει τη συνάντηση ως επιτυχία της αμερικανικής διπλωματίας.

Το δεύτερο σενάριο αφορά μια περιορισμένη συνεννόηση για τα πυρηνικά. Μετά τη λήξη της συνθήκης New START, η απουσία δεσμευτικών ορίων στα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια ΗΠΑ και Ρωσίας δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα. Μια συμφωνία για μέτρα διαφάνειας και περιορισμού των κινδύνων θα ήταν θετική εξέλιξη. Ωστόσο η Κίνα δύσκολα θα δεχθεί αντίστοιχους περιορισμούς. Για την Ευρώπη έχει ιδιαίτερη σημασία εάν οι συνομιλίες επεκταθούν σε πυρηνικά όπλα και πυραυλικά συστήματα που επηρεάζουν την άμυνά της.

Το τρίτο σενάριο είναι μια συμφωνία για την Ουκρανία χωρίς επαρκείς εγγυήσεις ασφαλείας. Μια κατάπαυση του πυρός δεν εξασφαλίζει από μόνη της σταθερή ειρήνη, χρειάζεται να καθοριστούν ο τρόπος επιτήρησής της, η συνέχιση της στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία και η αντίδραση σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις μια συμφωνία θα μπορούσε να προσφέρει στη Μόσχα χρόνο ανασυγκρότησης των δυνάμεών της, χωρίς να περιορίζει ουσιαστικά τον κίνδυνο νέας σύγκρουσης.

Το τέταρτο και σοβαρότερο σενάριο την ευρωπαϊκή ασφάλεια αφορά το ίδιο το ΝΑΤΟ. Η Ρωσία έχει επαναφέρει απαιτήσεις για περιορισμό της διεύρυνσης της Συμμαχίας και της στρατιωτικής της παρουσίας στην Ανατολική Ευρώπη και σε περίπτωση που αυτές γίνονταν αποδεκτές, θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αμυντική διάταξη του ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα  σε Πολωνία και Βαλτικές χώρες. Μια αποδυνάμωση της συμμαχικής παρουσίας θα αύξανε την ανάγκη ταχείας μεταφοράς ενισχύσεων σε περίπτωση κρίσης και θα μπορούσε να περιορίσει την αξιοπιστία της αποτροπής. Προς το παρόν, δεν έχουμε ενδείξεις αποδοχής αυτών των απαιτήσεων από τις ΗΠΑ.

Το πιο σημαντικό για την Ευρώπη είναι να μη διαμορφωθούν οι όροι της ασφάλειάς της χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της. Η απάντηση όμως δεν μπορεί να περιορίζεται στη διεκδίκηση μιας θέσης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Απαιτεί κοινές θέσεις για τη συμμαχική άμυνα αλλά και ενίσχυση στρατιωτικών δυνατοτήτων στις οποίες η εξάρτηση από τις ΗΠΑ παραμένει μεγάλη, όπως οι πληροφορίες, η αεράμυνα και οι στρατηγικές μεταφορές. Η ενίσχυση της στρατηγικής της αυτονομίας αποκτά επομένως συγκεκριμένο περιεχόμενο: ανάπτυξη αυτών των δυνατοτήτων, μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευθύνη και δυνατότητα να επηρεάζει τους όρους των συμφωνιών που αφορούν την ασφάλειά της. Σε διαφορετική περίπτωση θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από αποφάσεις άλλων στις οποίες η επιρροή της παραμένει περιορισμένη.

*Η Αλεξία Στούπη είναι Πολιτικός Επιστήμονας, απόφοιτη της Σχολής Εθνικής Άμυνας (ΣΕΘΑ) και της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης (ΕΣΔΔ), με  εξειδίκευση στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και τη Διεθνή Ασφάλεια

Militaire News


Ακολουθήστε το newplanet09.gr στο Google News και στο instagram για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.

Δεν υπάρχουν σχόλια

Εικόνες θέματος από enot-poloskun. Από το Blogger.